W związku z trwającymi pracami technicznymi na stronie fototeka.fn.org.pl mogą pojawiać się błędy, w tym błędy dotyczące nieprawidłowego przyporządkowania opisów. Dokładamy wszelkich starań, aby problemy techniczne zakłócające wyświetlenia danych oraz fotografii były jak najszybciej rozwiązane.

Przepraszamy!!!
Liczba zdjęć: 12

Ryszard Ordyński

reżyser

Zobacz galerię


Biogram:

Ryszard Ordyński urodził się 5 października 1878 roku w Makowie Podhalańskim. Po skończeniu gimnazjum i uzyskaniu matury w Krakowie studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim na wydziałach trzech filologii: polskiej, niemieckiej i klasycznej oraz na wydziale filozoficznym. W latach 1901-1909 pracował jako nauczyciel w gimnazjach w Jaśle, Bochni i Krakowie. Postanowił jednak dalej się kształcić i w 1909 roku wyjechał na studia do Berlina, gdzie pogłębiał nie tylko znajomość filologii niemieckiej, ale przede wszystkim zdobywał wiedzę o teatrze. Teatrem interesował się bowiem już w czasie studiów w Krakowie, to wtedy poznał wielu artystów m.in. Stanisława Wyspiańskiego, Ludwika Solskiego, Leona Schillera, Arnolda Szyfmana, Karola Szymanowskiego.

W Monachium Ryszard Ordyński spotkał Maxa Reinhardta, jednego z reformatorów teatru, który m.in. specjalizował się w monumentalnych spektaklach wystawianych w plenerze.  Reinhardt zafascynował go do tego stopnia, że został u niego stażystą w Deutsches Theater w Berlinie. Ordyński należał do jego ulubionych uczniów. W ciągu zaledwie dwóch lat awansował – został asystentem Reinhardta, a potem samodzielnym reżyserem w tym jednym z najważniejszych niemieckich teatrów.

Po powrocie do Warszawy w roku 1913 Ryszard Ordyński wystawił w Teatrze Nowości widowisko baletoweSumurun, w którym obsadził w głównej roli obiecującą wówczas tancerkę Polę Negri. Wkrótce objął dyrekcję Teatru Nowoczesnego w Warszawie, gdzie wyreżyserował kilka sztuk m.in. z udziałem Haliny Bruczówny.

Po wybuchu I wojny światowej wyjechał do Berlina, a potem do Stanów Zjednoczonych. Fakt, że był uczniem Reinhardta, znanego austriackiego reformatora teatru oraz cechy osobiste: erudycja, elegancja, obycie towarzyskie ułatwiły mu zawodowe sukcesy. Reżyserował przedstawienia i opery w Nowym Jorku, Los Angeles i Bostonie, które przyniosły mu duży rozgłos; nawiązywał kontakty z producentami i znanymi artystami m.in. ze śpiewakiem Enriko Caruso, dramaturgami Luigi Pirandello i Bernardem Shaw, aktorem Charlie Chaplinem. W roku 1916 powierzono mu przygotowanie w Nowym Jorku monumentalnego plenerowego widowiska Kaliban na Żółtych Piaskach, parafrazy Burzy, z okazji trzechsetnej rocznicy śmierci Szekspira. Widowisko to było największym przedsięwzięciem teatralnym w historii Nowego Jorku. Dziesięć przedstawień obejrzało ok. 135 tysięcy widzów, wystąpiło ponad 1500 artystów, w tym legendarna tancerka Isadora Duncan. W latach 1917-1920 Ryszard Ordyński pełnił funkcję głównego reżysera w Metropolitan Opera House w Nowym Jorku, jednej z najbardziej renomowanych scen świata. W tym okresie wystawił m.in. Fausta Charlesa Gounoda, Rycerskość wieśniaczą Pietra Mascagniego oraz Eugeniusza Oniegina Piotra Czajkowskiego. W ciągu zaledwie trzech lat zrealizował prawie pięćdziesiąt oper (sic!) oraz siedem przedstawień galowych. Po zakończeniu kontraktu wrócił do kraju, ale wkrótce na zlecenie polskiego rządu znów udał się do USA. W środowisku polonijnym aktywnie uczestniczył w akcji propagandowej na rzecz Pożyczki Odrodzenia Polski.

W roku 1921 zamieszkał na stałe w Warszawie. Był animatorem życia kulturalnego i towarzyskiego. Razem z Arnoldem Szyfmanem i Leonem Schillerem współtworzył życie teatralne. Zorganizował w tym czasie Teatr Nowości oraz reżyserował przedstawienia głównie z repertuaru szekspirowskiego m.in. Poskromienie złośnicy(Teatr Rozmaitości), Król Henryk IV (Teatr Polski).

Pod koniec lat 20-tych Ryszard Ordyński aktywnie włączył się w rozwój polskiej kinematografii. Z filmem zetknął się już w czasie swojego pobytu w USA, w roku 1917 napisał scenariusz o rewolucji w Rosji i wystąpił w filmie The Rose of Blood. W Polsce zadebiutował w roku 1927 filmem Uśmiech losu wg dramatu Włodzimierza Perzyńskiego z udziałem Jadwigi Smosarskiej. Zaraz potem zrealizował z dużym rozmachem dwie ważne adaptacje filmowe: Mogiłę Nieznanego Żołnierza wg powieści Andrzeja Struga i Pana Tadeuszawg poematu Adama Mickiewicza. Na początku lat 30-tych pracował w studiu w Joinville pod Paryżem, gdzie wyreżyserował kilka filmów (m.in. Tajemnica lekarza, Świat bez granicNiebezpieczny raj), które były polskimi wersjami filmów amerykańskiej wytwórni Paramount. Do współpracy zaprosił wielu znanych aktorów m.in.Kazimierza Junoszę-Stępowskiego, Marię Gorczyńską, Pawła Owerłłę, Ludwika Solskiego, Marię Bogdę,Adama Brodzisza, Marię Malicką, Zbigniewa Sawana. W latach 30-tych Ryszard Ordyński pełnił wiele ważnych funkcji w polskich i międzynarodowych organizacjach filmowych. Od roku 1934 był prezesem Naczelnej Rady Przemysłu Filmowego w Polsce, przez kilka lat należał do jury festiwalu filmowego w Wenecji. W roku 1938 podjął się reżyserii polskiego dubbingu animowanego filmu Walta Disneya Królewna Śnieżka (Snow White and The Seven Dwarfs). W głównych rolach obsadził wybitnych aktorów m.in. Marię Modzelewską iAleksandra Żabczyńskiego. W roku 1939 napisał wspomnienia Z mojej włóczęgi.

Od roku 1937 Ryszard Ordyński mieszkał w Paryżu, był korespondentem prasy polskiej. W roku 1940 przedostał się z Francji do USA. W Hollywood został konsultantem przy produkcji filmów poświęconych antyfaszystowskiemu ruchowi oporu w okupowanej Europie (m.in. głośny film To Be Or Not To Be Ernsta Lubitscha, 1942). Następnie reżyserował w teatrach polonijnych, także w Kanadzie. Współpracował również z Polskim Ośrodkiem Informacyjnym w Nowym Jorku przy realizacji filmu eksperymentalnego Trzy etiudy Chopina w reżyserii Eugeniusza Cękalskiego. Tuż po zakończeniu II wojny  światowej założył w USA Warsaw Film Inc. (Warszawskie Towarzystwo Filmowe), dzięki któremu Eugeniusz Cękalski zmontował z materiałów przysłanych z Polski ważne filmy dokumentalne Warsaw Rebuilds (Odbudowa Warszawy) i We Survived(Przeżyliśmy).

Ryszard Ordyński wrócił do Polski w roku 1946. Reżyserował przedstawienia w Teatrze Wojska Polskiego w Łodzi, potem w Warszawie w Teatrze Polskim, a od roku 1951 do końca życia w Teatrze Nowym, gdzie przeważnie wystawiał sztuki szekspirowskie. Ostatnią jego premierą były Wesołe kumoszki z WindsoruSzekspira w Teatrze im Stefana Jaracza w Łodzi.

Zmarł na raka 13 sierpnia 1953 roku w Warszawie. 

Był jednym z najważniejszych twórców przedwojennego teatru i filmu nie tylko w Polsce, ale również w USA, człowiekiem o bardzo bogatym życiorysie, niezwykle ustosunkowanym i towarzyskim, który umiał zjednać sobie i pracować z największymi sławami polskiego i światowego życia artystycznego.


Renata Wąsowska
źródło: www.nitrofilm.pl



Rodzaj zdjęć::
Kolor zdjęć::
Charakter:

Powiązane tematy:
Zdjęcia: